باز باران خبر/ جهان امروز شاهد دگرگونیهای شگرفی در مفهوم جنگ و دکترینهای نظامی است. نزاعهای اخیر فراتر از هر تحلیل کلاسیکی نشان دادهاند که برتری نظامی دیگر تنها به نیروی انسانی انبوه، سامانههای زرهی عظیم یا ناوگانهای دریایی متعدد محدود نمیشود.
در این دوران پُرتلاطم کشورهایی که صرفاً بر توانمندیهای سنتی تکیه دارند در برابر ابزارهای جنگی نوین به داراییهای آسیبپذیر و هزینهبَر تبدیل میشوند. در این میان پهپادها و موشکها به عنوان دو ستون اصلی استراتژی دفاعی و تهاجمی جایگاه بیبدیلی یافتهاند.
هواگردهای بدون سرنشین که در سالهای اخیر از یک فناوری نوظهور به ابزاری حیاتی در میدان نبرد بدل شدهاند، قادرند طیف وسیعی از مأموریتها را با کارایی بالا و ریسک کمتر برای پرسنل انسانی به انجام رسانند. حملات دقیق به اهداف کلیدی و انجام عملیاتهای رزمی تنها قسمتی از قابلیت اثربخشی پهپادها است. قدرتهای بزرگ نظامی در سراسر جهان از جمله ایران، سرمایهگذاریهای کلان و راهبردی در توسعه و بهکارگیری این فناوری انجام دادهاند. ریزپرندهها به عنوان یکی از دستاوردهای بومی کشور، گواه این عزم ملی در دستیابی به اقتدار فزاینده در حوزه دفاعی است و به کارگیری آنها در سناریوهای مختلف جنگی، عاملی تعیینکننده در برتری نیروهای مسلح تلقی میشود.
ضمن اینکه در کنار پهپادها، صنعت موشکی ایران نیز مسیری رو به رُشد و چشمگیر را پیموده و تکیه بر نبوغ داخلی و تحقیقات بومی منجر به ایجاد یک منظومه یکپارچه و توانمند در تولید انواع موشکها شده است.
از این رو گزارشهای معتبر داخلی و بینالمللی حاکی از آن است که زرادخانه موشکی ایران که بالغ بر دویست هزار موشک آماده به کار تخمین زده میشود، از تنوع و قدرت قابل توجهی برخوردار است. از موشکهای بالستیک میانبُرد و دوربُرد چون «سجیل» و «قدر» تا مدلهای پیشرفتهتری مانند «عماد»، «خرمشهر4 و 5» و «رضوان»، همگی نشاندهنده دستیابی ایران به سطوح بالای فناوری در زمینه هدایت، کنترل، پیشرانههای سوخت جامد نسل نوین و سامانههای نشانهگیری دقیق هستند.
این توانمندی دقت اصابت موشکها را به کمتر از چند متر رسانده و قابلیت بازدارندگی کشور را به طور چشمگیری افزایش داده است.
پهپادها و موشکها با قابلیت حمله به اهداف حساس در عمق خاک دشمن با کمترین زمان هشدار و بیشترین دقت، معادلات نظامی را دگرگون کرده و هر کشوری که بخواهد در عرصه بینالمللی با زبان تهدید سخن بگوید باید از این واقعیت آگاه باشد که در عصر حاضر دامنه تأثیرگذاری این فناوریها بسیار گسترده است و بخشهای وسیعی از مناطق استراتژیک از سواحل دریای مدیترانه تا نواحی شمالی اروپا، میتواند در تیررس موشکها و پهپادهای ایران قرار گیرد.
این دستاوردها نه تنها ضامن امنیت ملی کشور است بلکه نمادی از خودکفایی و اقتدار جمهوری اسلامی ایران در دنیای پیچیده و پُرچالش امروز است.
در اُفق پیش رو تحوّل در عرصه پهپادها و موشکها نه تنها متوقف نشده، بلکه شتاب بیشتری نیز به خود گرفته و ما شاهد نوآوریهایی چون هوش مصنوعی در هدایت پروازی، توانایی عملیات در قالب تشکیلات هماهنگ برای پهپادها و توسعه موشکهای فراصوت (هایپرسونیک) هستیم که سرعت و دقت آنها معادلات دفاعی و امنیتی را بازتعریف میکند.
این نوآوریها نیازمند سرمایهگذاری مستمر در تحقیق و توسعه، تربیت متخصصان خلاق و ایجاد زیرساختهای لازم برای انطباق با آخرین یافتههای علمی و فناورانه در سطح جهان است. آینده نبردها در گروی توانایی پیشبینی و بهکارگیری این فناوریهای نوین خواهد بود.
qubbat@yahoo.com
دیدگاهتان را بنویسید