تئاتر اولویت فرهنگی مدیران فرهنگی شهر ما نیست!

   باز باران خبر –  سرویس فرهنگ و هنر: به بهانه اجرای نمایش لیدر در شهر رشت که پیش از این در جشنواره بین المللی فجر اجرا شده بود، همکار ما گفتگویی را با محمد پورجعفری نویسنده و کارگردان این اثر انجام داده است که در زیر می خوانید.

 □  لطفا از چگونگی شکل گیری  و تولید این اثر را توضیح دهید؟ 

  ■ سعی کردم در همه کارهایم به سمت سوژه هایی بروم که نیاز جامعه باشد و به نوعی بر اساس پدیده های اجتماعی آثارم را روی صحنه ببرم چون متعقدم هنرمند باید زبان جامعه باشد و دردهای نهفته را با اثرش بازنمایی کند؛ سال هاست در بخش آسیب های اجتماعی مشغول پژوهش و نوشتن هستم و در تمام این مدت در مصاحبه با افرادی که آسیب دیده بودند نقاط مشترکی وجود داشت مثل اینکه اکثرا دوست داشتند یک رشته هنری یا ورزشی را دنبال کنند ولی نتوانستند و این “نتوانستند” جدا از فقر مالی برای خانم ها ضعف فرهنگی خانواده ها هم بود که بطور مثال اجازه نمیدانند دخترشان به باشگاه فوتبال برود یا بخواهد بازیگر شود؛ این اتفاقات باعث شکل گیری اولیه اثر بود. 

  در کنار آن ما سالهاست در استان گیلان شاهد درگیری های تعصبانه هواداران تیم های سپیدرود و ملوان  هستیم که دامنه این درگیری ها به خانواده ها هم کشیده می شد و حدود ۱۵ سال پیش یک نمایشنامه از محمد رحمانیان خوانده بودم به نام فنز و در کل هم همون یکبار آن را خواندم  و دیدم بستر خوبی دارد که این ایده و طرح خودم را رویش پیاده کنم و این شد که لیدر رو کار کردم. البته سعی کردم یک نقدی هم به شرایط این روزها بزنم و به نوعی حرفم را با اثرم اجرا نمایم.

 □ شما به عنوان یکی از نمایندگان گیلان در بخش اصلی جشنواره بین المللی تئاتر فجر بودید کمی از فجر بگویید؟

   ■ امسال شرایط حضور در جشنواره تغییر کرده و به نوعی به ماهیت اصلی خودش برگشته بود. اینکه کارها باید قبل از این اجرا نشده باشند و باز بینی ها هم حضوری بود.

   لیدر در بین ۷۵۰ اثری که ثبت نام کرده بودند به صورت مستقیم جهت اجرا در فجر انتخاب شد که به نظرم این خودش یک امتیاز بود. در کنار اینکه در بخش بازیگری بعد از سالها صاحب کاندیدای بازیگری شدیم.

 البته در این بین نقدهایی هم به ما وارد شد و گاها با توهین همراه بود که اکثر این افراد جز آدم های درجه چند تئاتر محسوب می شوند. خوشبختانه اکثر هنرمندان تراز اول استان از ما حمایت کردند. من نظر و اعتقادم به اجرای اثر است و تئاتر و هنر تعطیلی ندارد. 

  در طول تاریخ هم وقتی دوستان تاریخ تئاتر را بخوانند تئاتر در هر شرایطی چه جشنواره ای و چه عموم جریان داشت. تئاتر اندیشه است مثل قلم و هنرمند با اثرش حرفش را میزند حتی در جشنواره! چیزی که اذیت می کند این است که صداقت وجود ندارد دوستان نقد می کنند که چرا در جشنواره شرکت کرده اید بعد خودشان در همین شرایط مشغول کار بوده و یا سر سریال هستند یا آموزشگاه دارند یا با ارگانی در حال همکاری هستند؛ این تناقض ها آدم را اذیت می کند. 

  از روز اول صادقانه اعلام کردم که هیچ اعتقادی به تعطیلی ندارم و مثل همه سال های فعالیتم سعی می کنم زبان جامعه ام باشم و در تمام این سال ها هم شاید بیشترین ممیزی و تعطیلی کارها  در گیلان شامل حال آثار من بود.   بعضی ها هم می خواهند با زدن دیگران خودشان را بزرگ کنند که یک توصیه به این افراد می کنم  و آن اینکه هنر در ممارست خودش را نشان می دهد و بجای وقت گذاشتن برای خراب کردن دیگران آثار ماندگار خلق کنید و با اثرتان ماندگار باشید.

  سعی کنید یاد بگیرید تا از شانه های دیگران بالا نروید بلکه خودتان را بالا بکشید. ما همه فرزندان این آب و خاک هستیم و مشکلاتمان را باید خودمان حل کنیم و هنر مهم ترین وسیله برای بیان و نقد مشکلات است.

□  آیا توسط دستگاه های فرهنگی از شما حمایت هایی هم صورت گرفته است، چه برای اجرای در جشنواره و چه اجرای عموم؟

  ■ به جز هزینه ورودی که جشنواره به ما داده تازه آن هم نصفه و نیمه هیچ دستگاه فرهنگی از ما حمایت نکرد. گاها عزت نفس هنرمند را این دستگاه ها نابود می کنند. هزینه تولید یک اثر هنری امروز خیلی بالاست. واقعا این روزها برای خودم متاسفم که برای زدن چند تا پوستر یا برای کمک گرفتن بابت اجرا بارها به این و آن زنگ میزدم؛ یا دستیارم باید روزها برود پشت در یک مدیر  بشیند که چه بشود؟ 

 دوستان باید بدوند دنبال هنرمندان نه اینکه هنرمند برود بابت اجرای ایده ال خود پشت در این و آن بنشیند، این خیلی زشت است!  باید بپذیرم تئاتر اولویت فرهنگی مدیران فرهنگی و شهری ما نیست.

  □  صحبت پایانی؟

  ■ ما خانواده تئاتر جز خودمان کسی را نداریم و باید هوای همدیگر را داشته باشیم و نباید بگذاریم همین اندک کورسوی چراغ هم خاموش شود. ما کار سیاسی بلد نیستیم، ما هنرمندیم و باید با آثارمان حرفمان را بزنیم. لطفا نسبت به همدیگر قضاوت نکنیم. فضای تئاتر ما بیش از پیش به همدلی و گفتگو نیاز دارد. 

هوای بزرگان تئاتر مان داشته باشیم؛ متاسفانه در طول این سال ها عزیزان زیادی را از دست داده ایم، باید به این بزرگان بیش از پیش توجه شود.

  در خاتمه آرزو می کنم مدیران ما  توجه بیشتر به تئاتر داشته باشند، چون تئاتر می تواند به آرامش کشور کمک کند، به عزت نفس هنرمند توجه داشته باشند. تئاتر میتواند به کاهش آسیب های اجتماعی کمک شایانی بکند. باید کارهای زیر بنایی انجام داد و از  کارهای پرو پاگاندایی فاصله گرفت .

   ازمدیران ارشد استان،  مدیران فرهنگی، سیاسی، اقتصادی ، اجتماعی و..‌. تقاضا می کنم تئاتر ببینند، برای تئاتر وقت بگذارند، بچه های تئاتر به عنوان آینده پژوه ها خیلی از اتفاقات را در آثارشون گوشزد می کنند.

گفتگو/سکینه حسابی