فوتبال میلیاردی، جریمه‌ها میلیونی؛ این مقررات انضباطی بازدارنده نیست؟!

باز باران خبر: تماشاگران جزء اشخاص مشمول مقررات انضباطی فدراسیون فوتبال ایران هستند. همچنین مقررات انضباطی صراحتاً به موضوع «نژادپرستی و تبعیض در تمام ابعاد» پرداخته و مقرر می‌دارد اگر تماشاگران منتسب به یک باشگاه ارزش‌های انسانی را از طریق الفاظ تحقیرآمیز، نژادی یا قومی خدشه‌دار کنند، باشگاه مربوطه با جرایمی نظیر برگزاری مسابقه بدون حضور تماشاگر، زمین بی‌طرف و جریمه نقدی مواجه خواهد شد.

بر اساس همین مقررات، مسئولیت رفتار تماشاگران با باشگاه میزبان (و در شرایطی میهمان) است و باشگاه میزبان در قبال رفتار تماشاگران خود مسئول است و حتی با وجود اثبات عدم تقصیر به دلیل تخلفاتی نظیر سر دادن شعارهای نژادپرستانه و غیرورزشی مشمول تنبیهات انضباطی می‌گردد.

به دلالت مقررات انضباطی فدراسیون فوتبال اگر به علت رفتار یک تیم یا باشگاه (که مسئولیت رفتار تماشاگرانش را بر عهده دارد) مسابقه برگزار نشود یا نیمه‌تمام بماند، باشگاه متخلف ۳ بر صفر بازنده اعلام شده و به جریمه نقدی محکوم می‌شود.

این مقررات در ادامه تأکید می‌کند اگر داور بازی را به دلیل رفتارهای نژادپرستانه متوقف و بازی نیمه‌تمام بماند، نتیجه مسابقه سه بر صفر به زیان تیم خاطی اعلام خواهد شد. با توجه به اینکه قراردادهای بازیکنان و مربیان و هزینه‌های باشگاهداری در فوتبال ایران صدها و بعضا” هزاران میلیارد تومان در سال است، اما سقف جرایم نقدی برای اشخاص حقوقی (باشگاه‌ها) حداکثر صد میلیون تومان است که با واقعیت و شرایط حال حاضر فوتبال ایران متناسب به نظر نمی رسد.

وقتی قرارداد یک بازیکن یا سرمربی به راحتی از مرزهای سنگین مالی عبور می‌کند، جریمه نقدی چند صد میلیون تومانی برای باشگاهی که بودجه‌ نجومی دارد، به هیچ عنوان بازدارنده نیست. این عدم تناسب اقتصادی باعث شده تا تنبیهات مالی عملاً کارکرد اصلاحی و تنبیهی خود را از دست بدهند. آیین‌نامه انضباطی فعلی (مصوب سال ۱۳۹۷) پس از سال‌ها، فاقد پویایی لازم متناسب با تحولات روز فوتبال ایران است و جرایم پیش‌ بینی‌ شده در آیین‌نامه با تورم سال‌های اخیر و رشد سرسام‌آور بودجه باشگاه‌ها سنخیتی ندارد و به یک «هزینه جاری قابل پرداخت» برای باشگاه‌های متمول تبدیل شده است.

نگاهی به آراء انضباطی نشان می‌دهد که در بسیاری از موارد، اتکای فدراسیون به وصول همین جرایم نقدی، این شائبه تلخ را در افکار عمومی و جامعه ورزش تقویت کرده که کمیته انضباطی به جای اصلاح ساختار فرهنگی و ریشه‌کن کردن ناهنجاری‌ها، به نوعی نگاه درآمدی به تخلفات دارد؛ چرا که محرومیت‌های تماشاگران یا جریمه‌های نقدی سبک، ریشه پدیده‌هایی چون نژادپرستی و فحاشی را نمی تواند بخشکاند.

وقتی باشگاه‌ها بدون داشتن زیرساخت‌های واقعی فرهنگی، صرفاً پسوند «فرهنگی – ورزشی» را به یدک می‌کشند و اراده‌ای جدی از سوی ارکان فدراسیون برای برخورد قاطع (مانند کسر امتیازات سنگین یا سقوط به دسته‌های پایین‌تر در تکرار جرایم نژادپرستانه دیده نمی‌شود، حذف واژه «فرهنگی» از سردر باشگاه‌ها، تلخ‌ترین اما واقعی‌ترین توصیف برای وضعیت کنونی فوتبال ایران است.