باز باران خبر: برای جلوگیری از بحرانهای شهری در کلانشهری مثل رشت که با چالشهای خاص خود از جمله مدیریت فاضلاب، ترافیک، بافت فرسوده و مدیریت فضای سبز روبرو است، شورا باید از نقش «ناظر و سیاستگذار» فراتر رفته و به عنوان «مدیریت بحران» عمل کند.
همچنین اقدامات کلیدی که شورا میتواند برای پیشگیری از بحرانها انجام دهد، در چهار محور اصلی دستهبندی شده که به شرح زیر است.
۱- پیشگیری از بحرانهای زیرساختی (مانند سیل و فاضلاب): شهر رشت به دلیل بارشهای زیاد، همواره با خطر بحرانهای هیدرولوژیکی روبروست. نظارت بر پروژههای حیاتی: شورا باید بر اجرای دقیق و بهموقع پروژههای مدیریت فاضلاب و بازسازی شبکه جمعآوری آبهای سطحی نظارت سختگیرانه داشته باشد تا بحران سیل در فصلهای بارانی تکرار نشود. تصویب بودجههای اضطراری و پیشگیرانه: به جای اینکه بودجه فقط صرف «رفع خسارت» پس از بحران شود، شورا باید تصویب کند که بخش قابل توجهی از بودجه صرف «پیشگیری» (مانند لایروبی کانالها و تقویت زیرساختها) شود.
۲- مدیریت بحرانهای اجتماعی و اقتصادی (مثل ترافیک و بافت فرسوده): برنامهریزی برای حملونقل عمومی: برای جلوگیری از بحران ترافیک در مرکز شهر، شورا باید سیاستهای حمایتی از حملونقل عمومی و محدودیتهای هوشمند برای ورود خودروهای شخصی را تصویب کند. نوسازی بافتهای فرسوده: بحران ریزش ساختمانها در محلههای قدیمی رشت را میتوان با تصویب برنامههای تشویقی برای بازسازی و نظارت دقیق بر استانداردهای ساختوساز پیشگیری کرد.
۳- مدیریت بحرانهای زیستمحیطی و فضای سبزرشت: شهر رشت سبز است و از دست رفتن این ویژگی خود یک بحران است. حفاظت از اراضی کشاورزی و فضای سبز: شورا باید با تصویب مصوبات قاطع، از تغییر کاربری اراضی کشاورزی اطراف رشت و تخریب فضاهای سبز شهری جلوگیری کند. – مدیریت پسماند:جلوگیری از بحرانهای مربوط به مدیریت زباله از طریق تصویب طرحهای بازیافت و مدیریت هوشمند پسماند در سطح شهر.
۴- ایجاد سیستم «هشدار زودهنگام» و مشارکت مردمی: تقویت بازخوردگیری از شهروندان؛ شورا باید کانالهای ارتباطی با محلهها را تقویت کند. بحرانها معمولاً با شکایات مردمی (مثلاً درباره یک لوله شکسته یا یک گودال خطرناک) شروع میشوند. اگر شورا این شکایات را به شهرداری منتقل و پیگیری کند، از تبدیل شدن یک مشکل کوچک به یک بحران بزرگ جلوگیری میشود. آموزش و فرهنگسازی: شورا میتواند با همکاری نهادهای دیگر، برنامههای آموزشی برای شهروندان (مثلاً در زمینه مدیریت صحیح زباله یا رفتار در ترافیک) تصویب و اجرا کند.
شورا برای جلوگیری از بحران در شهر رشت باید از حالت واکنشی (انجام کار بعد از وقوع مشکل) به حالت پیش دستانه (برنامهریزی و نظارت پیش از وقوع مشکل) تغییر وضعیت دهد. شورا باید به دنبال پایداری شهرباشد، نه فقط رفع مشکلات روزمره.
ضمن اینکه اعتقاد بر این است که شورای شهر و شورای برنامهریزی در آبادانی و توسعه یک شهر، نقشی بسیار حیاتی و استراتژیک دارد و اگر شهرداری را مانند «دستهای اجرایی» یک شهر در نظر بگیریم، شورا را باید «مغز متفکر» و «نماد اراده مردم» دانست. در واقع شورا پل ارتباطی میان نیازهای واقعی مردم و تصمیمات مدیریتی است.
■ نقشهای کلیدی شورا در آبادانی شهر از جنبه های مختلف:
۱- سیاستگذاری و تدوین برنامههای توسعه: آبادانی یک شهر، محصول تصمیمات پراکنده نیست، بلکه نتیجه یک «برنامه جامع» است.تعیین مسیر: شورا وظیفه دارد برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت برای توسعه شهر (مثل توسعه فضای سبز، مدیریت حملونقل یا نوسازی بافتهای فرسوده) را تصویب کند.تعیین اولویتها: از آنجایی که منابع مالی همیشه محدود است، شورا باید تصمیم بگیرد که بودجه بیشتر صرف چه چیزی شود؟ (مثلاً ساخت مترو یا توسعه پارکها؟) این انتخاب، مسیر آینده شهر را تعیین میکند.
۲- نظارت بر عملکرد شهرداری (پاسداری از حقوق شهروندان) یکی از مهمترین وظایف شورا برای جلوگیری از بینظمی و فساد، نظارت است. کنترل بودجه: شورا بررسی میکند که آیا بودجهای که برای یک پروژه (مثلاً تعریض یک خیابان) در نظر گرفته شده، درست و بهجا خرج میشود یا خیر. نظارت بر پروژهها: شورا باید اطمینان حاصل کند که کیفیت ساختوسازها و خدمات شهری مطابق با استانداردهای لازم باشد. بدون نظارت، پروژههای ناقص یا بیکیفیت مانع از آبادانی واقعی میشوند.
۳- نمایندگی مردم و شنیدن صدای جامعه: آبادانی واقعی زمانی رخ میدهد که شهر برای «مردم» ساخته شود، نه فقط برای «ساختوساز». انتقال نیازها: اعضای شورا باید از محلهها و گروههای مختلف جامعه با نیازهایشان (مثل نبودِ پیادهرو، نیاز به روشنایی یا مدیریت زباله) مطلع شوند و این نیازها را به سطح تصمیمگیری برسانند.
ایجاد مشارکت:
شورا میتواند بستری فراهم کند تا شهروندان در فرآیند تصمیمگیری مشارکت کنند؛ زیرا شهروندانی که در توسعه شهر نقش دارند، بیشتر از آن از شهر خود مراقبت میکنند.
۴- مدیریت منابع و توسعه پایدار: آبادانی فقط ساختن نیست، بلکه «حفظ و توسعه» است. استفاده بهینه از منابع: شورا با تصویب قوانین مربوط به مدیریت منابع مالی و محیطزیست، از هدررفت منابع شهر جلوگیری میکند. توسعه پایدار: شوراهای هوشمند به جای تمرکز بر پروژههای سریع و زودگذر به فکر آینده شهر (مثل مدیریت بحرانهای زیستمحیطی یا توسعه هوشمند) هستند تا آبادانی شهر پایدار بماند.
۵- هماهنگی با سایر نهادهاشهر یک موجود زنده است که با نهادهای دولتی و استانی در ارتباط است. شورا میتواند با رایزنی و فشار مثبت، هماهنگی بین شهرداری و سایر نهادهای دولتی را برای اجرای پروژههای بزرگ (مثل خطوط اتوبوسرانی یا مدیریت فاضلاب) افزایش دهد. در نتیجه رابطه شورا و آبادانیاگر شورا قوی و فعال باشد، شهرداری به سمت شفافیت، کارآمدی و پاسخگویی حرکت میکند که نتیجه آن آبادانی و نظم شهری است؛ اما اگر شورا ضعیف یا غیرفعال باشد، شهرداری ممکن است بدون برنامهریزی یا بدون توجه به نیازهای واقعی مردم عمل کند که نتیجه آن توسعه نامتوازن، بینظمی و فرسودگی شهرخواهد بود و به زبان ساده شورا، «قطبنما» شهر است؛ اگر قطبنما درست کار نکند، حتی با تمام قدرتِ شهرداری هم، شهر در مسیر اشتباهی حرکت خواهد کرد.
امیر مومنی
آستراخان میتواند دروازه تجاری به کشور روسیه باشد
دیدگاهتان را بنویسید